Podejrzewasz, że w Twojej rodzinie może być dziecko pozamałżeńskie? Takie wątpliwości często pojawiają się przy sprawach spadkowych lub alimentacyjnych, ponieważ mogą mieć istotne skutki prawne. Pojawienie się kolejnego spadkobiercy może wpłynąć na podział majątku i zakres praw przysługujących pozostałym członkom rodziny. Dlatego warto wiedzieć, że istnieją legalne sposoby, aby to sprawdzić takie informacje i wyjaśnić swoje wątpliwości.
Sposób 1: Uzyskanie odpisu aktu urodzenia z Urzędu Stanu Cywilnego
Jednym z podstawowych sposób na sprawdzenie, czy ojciec miał dziecko pozamałżeńskie, jest złożenie wniosku o odpis aktu urodzenia z Urzędu Stanu Cywilnego.
Aby otrzymać taki dokument, trzeba wykazać interes prawny. Oznacza to, że informacja zawarta w akcie musi mieć znaczenie dla Twojej sytuacji prawnej, np. w sprawie spadkowej lub dotyczącej podziału majątku. We wniosku możesz wskazać między innymi: dzieci konkretnej osoby, określony przedział czasowy, miejsce urodzenia dziecka. Przykładowo możesz wnioskować o odpisy aktów urodzenia dzieci urodzonych w latach 1990–1991 w konkretnym mieście.
Warto pamiętać, że dane ojca będą widoczne w akcie tylko wtedy, gdy doszło do uznania ojcostwa lub zostało ono ustalone przez sąd. W przeciwnym razie dokument może zawierać wyłącznie dane matki. Taka informacja również może mieć znaczenie dla sprawy.
Jak złożyć wniosek?
- Zbierz dane domniemanego ojca (imię, nazwisko, PESEL lub datę urodzenia),
- Złóż wniosek w USC osobiście, pocztą lub przez Internet (za pomocą strony e-USC),
- Dołącz dokument potwierdzający interes prawny, np. dokumenty ze sprawy spadkowej czy podziału majątku,
- Opłać wniosek – kwota wynosi 22 zł za odpis skrócony lub 33 zł za odpis zupełny,
- Odbierz odpis i sprawdź dane dziecka, informacje o ojcostwie, ewentualne adnotacje lub zmiany.
W praktyce bardziej przydatny jest odpis zupełny aktu urodzenia. Zawiera on pełną treść dokumentu oraz wszystkie adnotacje i zmiany. Taki odpis często stanowi dowód w sprawach rodzinnych i spadkowych, dlatego warto wyraźnie wskazać we wniosku, że chodzi właśnie o tę wersję dokumentu.
Sposób 2: Przeprowadzenie testów DNA
Jednym ze sposobów ustalenia, czy ojciec ma dziecko pozamałżeńskie, jest wykonanie testu DNA. Badanie pozwala sprawdzić biologiczne pokrewieństwo między dzieckiem a domniemanym ojcem. Do przeprowadzenia badania potrzebny będzie materiał genetyczny obu osób. Standardowe badanie DNA polega na pobraniu próbki krwi lub wymazu z wewnętrznej strony policzka. W przypadku testu wykonywanego prywatnie materiał do analizy pobiera się samodzielnie. Prywatny test DNA może być wykonany anonimowo. Próbki oznacza się najczęściej jako „dziecko” i „domniemany ojciec”, bez podawania danych osobowych.
Laboratoria oferują dedykowane zestawy wysyłkowe wraz z instrukcją i opakowaniem do zabezpieczenia próbek. Do badania można wykorzystać także tzw. mikroślady DNA pozostawione na przedmiotach codziennego użytku, przykładowo znajdujące się na szczoteczce do zębów, szklance, sztućcach, słomce, czy gumie do żucia. Materiał genetyczny można również uzyskać z cebulek włosów, resztek obciętych paznokci lub plam krwi. Po zebraniu próbek należy je odpowiednio zabezpieczyć i odesłać pocztą lub kurierem do laboratorium.
Koszt takiego badania może wynosić od około 900 zł do 1500 zł. Wyniki są zazwyczaj dostępne w ciągu 3-7 dni roboczych. Laboratorium może przekazać wyniki: e-mailem, kurierem lub w inny sposób.
Warto mieć świadomość, że prywatny test DNA co do zasady nie może stanowić dowodu w postępowaniu sądowym. Test może mieć znaczenie dla sprawy wtedy, gdy przeprowadzany jest w trybie wskazanym przez sąd, gdzie od dawców próbek wymaga się okazania dokumentów tożsamości i nie mogą być oni anonimowi.
Sposób 3: Wgląd do akt spraw sądowych
Kolejnym sposobem na sprawdzenie, czy ojciec ma dziecko pozamałżeńskie jest ustalenie, czy wobec niego były prowadzone sprawy sądowe, np. o alimenty, ustalenie ojcostwa lub dotyczące władzy rodzicielskiej. W tym celu należy ustalić właściwy sąd rejonowy, najczęściej wydział rodzinny i nieletnich. Zazwyczaj będzie to sąd właściwy dla miejsca zamieszkania osoby uprawnionej, np. dziecka lub osoby dochodzącej alimentów.
Następnie trzeba złożyć pisemny wniosek o wgląd do akt sprawy. Można to zrobić w czytelni akt, w Biurze Obsługi Interesantów (BOI) właściwego sądu lub za pośrednictwem systemu ePUAP.
We wniosku należy podać dane domniemanego ojca, którego sprawa mogła dotyczyć, w szczególności:
- Imię i nazwisko,
- PESEL lub datę urodzenia.
Trzeba również wykazać interes prawny. Oznacza to konieczność wyjaśnienia, dlaczego uzyskanie tych informacji ma znaczenie dla Twojej sytuacji prawnej. Przykładowo może to dotyczyć sprawy spadkowej lub podziału majątku, gdy ustalenie, czy dana osoba ma dziecko pozamałżeńskie, może zmienić krąg spadkobierców i wysokość przysługującej części majątku.
W ten sposób można ustalić, czy wobec danej osoby toczyło się lub nadal toczy się postępowanie dotyczące przykładowo: alimentów, ustalenia ojcostwa lub inne sprawy rodzinne mogące wskazywać na istnienie dziecka pozamałżeńskiego.
W takich sprawach kluczowe może okazać się prawidłowe i szybkie działanie. Dlatego, konieczne może okazać się skorzystanie z pomocy doświadczonego prawnika, który nie tylko przygotuje wniosek, ale również kompleksowo zajmie się Twoją sprawą. Jeśli potrzebujesz profesjonalnej pomocy prawnej w sprawach z zakresu prawa rodzinnego lub spadkowego, zachęcamy do kontaktu z Kancelarią Radcy Prawnego Marka Martyny. Chętnie udzielimy Ci wsparcia i pomożemy znaleźć najlepsze rozwiązanie dostosowane do Twojej sytuacji.
